Płock nie jest już zaśmiecony i pstrokaty? A może dalej pełno w nim reklamowego chaosu? Po dwóch latach pytamy Was: widzicie różnicę? Piszcie!

„Odsłaniamy miasto” – tak nazwaliśmy cykl, w którym pisaliśmy o bałaganie w przestrzeni miejskiej, pokazywaliśmy miejsca, w których wielkie billboardy i wrzeszczące banery zasłaniają budynki, a witryny sklepów są niemal całkowicie zaklejone reklamami. Dokumentowaliśmy pierwsze zmiany wynikające z uchwały krajobrazowej. Minęły dwa lata i…

Dziś uznaliśmy, że to dobry moment, żeby powrócić do tematu i zapytać Płocczan: czy po tym czasie miasto rzeczywiście wygląda lepiej? Skąd obrzydliwe reklamy zniknęły? Gdzie ciągle straszą? A może zniknęły one same, a zostało to, na czym wisiały, co sprawia jeszcze bardziej przygnębiający widok? Szczegóły naszego apelu – na końcu tekstu.

ODSŁANIAMY MIASTO – RAPORT SPECJALNY >>

Uchwała krajobrazowa nie jest już nowością, urzędniczym projektem ani zapowiedzią zmian, na które trzeba dopiero poczekać. Przepisy obowiązują, jedne reklamy znikają (nie wszystkie, bo niektóre wciąż uparcie tkwią tam, gdzie tkwiły), inne zmieniają formę, budynki i fragmenty ulic stopniowo odsłaniają się przed przechodniami. W wielu miejscach można już porównywać nie tylko to, co było i co miało się zmienić, lecz także to, co faktycznie się zmieniło.

Czy jednak dostrzegamy te zmiany? Czy uznajemy je za korzystne? A może dla części mieszkańców różnica jest niewielka, a w innych miejscach reklamowy chaos wciąż ma się całkiem dobrze?

Chcemy o to zapytać samych płocczan.

Krwawy kawał mięcha pomiędzy majtkami a okularami… Nie razi was to? Najwyższa pora, by Płock nabrał elegancji

Od ustawy do płockich ulic

Historia tej zmiany zaczęła się na długo przed tym, zanim pierwsze reklamy zniknęły z płockich ulic. W 2015 r. Sejm uchwalił tzw. ustawę krajobrazową, która dała gminom narzędzie do regulowania zasad sytuowania reklam, szyldów, ogrodzeń i obiektów małej architektury. Nie wprowadziła jednego ogólnopolskiego wzoru estetycznego. Pozwoliła samorządom ustalać własne reguły, dostosowane do lokalnych uwarunkowań.

To istotne rozróżnienie.

Ustawa stworzyła możliwość działania, ale to od decyzji poszczególnych rad gmin zależało, czy i w jaki sposób zostanie ona wykorzystana. W Polsce przez lata niewiele samorządów decydowało się na ten krok. Przeszkodami były m.in. skomplikowana procedura, spory o granice dopuszczalnych ograniczeń i obawy przed konfliktami z właścicielami nieruchomości oraz firmami reklamowymi.

Płock rozpoczął prace stosunkowo wcześnie. Już w poprzedniej dekadzie radni podjęli uchwałę o przystąpieniu do sporządzania nowych regulacji. Pierwsze przymiarki do uporządkowania reklam i przestrzeni miejskiej pojawiły się w kolejnych latach, a projekt był konsultowany i poprawiany. Nie obyło się bez komplikacji. Doświadczenia innych miast, w tym spór o pierwszą uchwałę krajobrazową Łodzi, pokazały, jak ważna jest precyzja przepisów i jak łatwo ich poszczególne zapisy mogą stać się przedmiotem prawnych sporów.

Ostatecznie Rada Miasta Płocka przyjęła uchwałę krajobrazową w sierpniu 2020 r. Przepisy weszły w życie w październiku tego samego roku. Nowe nośniki reklamowe musiały już spełniać określone wymagania, natomiast właściciele istniejących reklam otrzymali czas na dostosowanie ich do nowych zasad. W 2022 r. termin ten przedłużono o kolejne dwa lata. Ostatecznie okres dostosowawczy zakończył się we wrześniu 2024 r.

Koniec z obrzydliwymi banerami, nielegalnymi billboardami i szyldami, „zaklejonymi” witrynami sklepów. Ratusz zaczyna kontrole

Nie chodziło przy tym o zakaz reklamowania działalności gospodarczej. Celem było ustalenie zasad: gdzie reklama może się pojawić, jaką może mieć wielkość, w jaki sposób może być zamontowana i jak powinna współgrać z budynkiem oraz otoczeniem. Inne wymagania dotyczą historycznego centrum i obiektów zabytkowych, inne pozostałych części miasta.

W praktyce oznaczało to m.in. ograniczenia dla wielkoformatowych nośników, banerów rozwieszanych na budynkach i ogrodzeniach, reklam zasłaniających witryny oraz szyldów, które przez lata często konkurowały ze sobą wielkością i kolorystyką. Przestrzeń publiczna miała przestać być miejscem, w którym o widoczności decyduje przede wszystkim rozmiar reklamy i intensywność jej kolorów.

Brzydki Płock już nie wróci? Wspólna przestrzeń miejska wartością, która daje nam awans kulturowy

Zaczęliśmy odsłaniać miasto

W Gazecie Płockiej pisaliśmy o tym wielokrotnie. Nie ograniczaliśmy się do relacjonowania kolejnych decyzji urzędu. Pokazywaliśmy również, jak mogłyby wyglądać ulice, gdyby zniknęły z nich nielegalne reklamy. W ramach cyklu „Odsłaniamy miasto” komputerowo usuwaliśmy billboardy ze zdjęć, zachęcając czytelników do wyobrażenia sobie przestrzeni bez reklamowego nadmiaru.

Odsłaniamy miasto. Jaki jest, a jaki może być Płock – tym razem zapraszamy do fotozabawy: znajdź X różnic [WIDEO]…

Wówczas była to przede wszystkim ilustracja możliwej zmiany. Pytanie brzmiało: jak mógłby wyglądać Płock, gdyby właściciele reklam dostosowali się do nowych przepisów?

Później mogliśmy pokazywać już rzeczywiste efekty. Miasto rozpoczęło kontrole i egzekwowanie przepisów. Nie była to już wyłącznie kwestia dobrej woli właścicieli nośników. Kto nie dostosował się do obowiązujących zasad, musiał liczyć się z konsekwencjami.

W rozmowie z Gazetą Płocką Michał Balski, ówczesny dyrektor ratuszowego wydziału strategii, architektury i urbanistyki, podkreślał, że wycofanie się z uchwały byłoby krokiem wstecz także wobec tych przedsiębiorców, którzy już zastosowali się do jej wymagań.

Kolejne miesiące przyniosły następne przykłady zmian. W lipcu 2025 r. opublikowaliśmy fotograficzne zestawienie pokazujące, jak zmieniało się otoczenie Galerii Mazovia i Galerii Wisła, budynku byłego dworca przy al. Jachowicza, Hotelu Płock, Atrium Mosty, skrzyżowań na Podolszycach i przy Nowatorze, al. Kobylińskiego, al. Kilińskiego oraz ul. Mostowej w rejonie zoo.

Jechaliście ostatnio al. Kilińskiego? Albo koło zoo czy byłego dworca? Coś tam się zmieniło. Na lepsze [ZDJĘCIA]

Porównywaliśmy zdjęcia. W niektórych miejscach różnica była wyraźna: zniknęły wielkie reklamy, odsłoniły się fragmenty budynków, a wzrok nie był już tak intensywnie przyciągany przez kolejne tablice i banery. Widać było, że zmiana nie jest wyłącznie zapisem w uchwale. Zaczęła wpływać na to, jak wygląda miasto.

Oczywiście nie wszystkie reklamy zniknęły, nie wszystkie miejsca zmieniły się w takim samym stopniu i nie każda zmiana musi być wyłącznie skutkiem uchwały. Część właścicieli porządkowała swoje reklamy dobrowolnie, niezależnie od obowiązku. Niektóre budynki zmieniały się również z innych powodów. Nie sposób przypisać uchwale każdego nowego wyglądu elewacji czy każdego usuniętego nośnika.

Można jednak powiedzieć, że w wielu miejscach pojawiła się możliwość, której wcześniej często brakowało: dostrzeżenia samego miasta, jego budynków, architektury i przestrzeni pomiędzy nimi.

Mazovia elegancka – na czarno-biało, Wisła uporządkowana, trwa sprzątanie przy ulicach. Jak uchwała krajobrazowa powoli zmienia miasto

Czy rzeczywiście jest ładniej?

Można mierzyć liczbę usuniętych reklam, liczbę przeprowadzonych kontroli, wszczętych postępowań czy wydanych decyzji. Można sprawdzać, ile nośników dostosowano do przepisów. To ważne dane, ale nie odpowiedzą na wszystkie pytania.

Ostatecznie uchwała krajobrazowa dotyczy przestrzeni, z której korzystamy każdego dnia. Chodzimy tymi samymi ulicami, mijamy te same skrzyżowania, robimy zakupy, jedziemy do pracy, spacerujemy z dziećmi. Zmiany nie zawsze zauważamy od razu. Czasem dopiero po dłuższym czasie orientujemy się, że budynek, obok którego przechodziliśmy przez lata, stał się bardziej widoczny, a ulica nie wygląda już tak jak dawniej.

Ale możliwe jest również inne doświadczenie. Ktoś może uważać, że reklamy nadal dominują w wielu częściach miasta. Ktoś inny może zwracać uwagę na szyldy, które wciąż nie tworzą spójnej całości, albo na miejsca, w których nowe rozwiązania nie przyniosły oczekiwanego efektu. Przedsiębiorcy mogą mieć z kolei własne zdanie o tym, czy przepisy pozwalają im wystarczająco czytelnie informować o prowadzonej działalności.

Reklamoza według NIK. Jak polskie miasta (nie) radzą sobie z nielegalnymi reklamami w przestrzeni publicznej

Dlatego nie chcemy z góry przesądzać, że Płock stał się dzięki uchwale krajobrazowej piękniejszy. Nie chcemy też ogłaszać sukcesu tylko dlatego, że zniknęła część billboardów. Chcemy sprawdzić, jak te zmiany oceniają ci, dla których miasto jest codzienną przestrzenią życia.

Czy dostrzegacie różnicę między Płockiem sprzed kilku lat a dzisiejszym? Czy jest mniej reklamowego chaosu? Czy łatwiej zobaczyć architekturę budynków, czytelniej odbierać przestrzeń ulic i placów? Czy zmiany są widoczne także poza centrum, na głównych arteriach, w dzielnicach handlowych i na osiedlach?

A może uważacie, że uchwała nie rozwiązała najważniejszych problemów? Że w niektórych miejscach nadal jest za dużo reklam, a w innych ograniczenia są zbyt daleko idące? Czy szyldy stały się bardziej uporządkowane, czy po prostu mniej widoczne? Czy miasto zyskało na estetyce, czy to określenie nie oddaje dobrze tego, co rzeczywiście się wydarzyło?

Warto również spojrzeć na sprawę z perspektywy przedsiębiorców. Czy nowe zasady zmieniły sposób oznaczania sklepów, punktów usługowych i firm? Czy można dziś skutecznie informować o działalności, nie zasłaniając przy tym całej elewacji? A może niektóre rozwiązania należałoby jeszcze poprawić?

Najpierw robimy porządek z dużymi reklamami. Efekty już widać. Ale będziemy dalej odsłaniać miasto. Pracy jest multum

Płocczanie, teraz wasza kolej

Od pierwszych zapowiedzi do realnych zmian w Polsce minęło kilka lat. Był czas na przygotowanie przepisów, konsultacje, poprawki i dostosowanie reklam. Był też czas na ich egzekwowanie. Dziś możemy porównywać fotografie, wracać do miejsc, które pokazywaliśmy w naszych wcześniejszych publikacjach, i sprawdzać, co zmieniło się od tamtej pory.

Dlatego zwracamy się do Was, Płocczanie: jak oceniacie efekty Płockiej Uchwały Krajobrazowej?

Czy widzicie różnicę? Czy miasto jest bardziej uporządkowane i przyjemniejsze dla oka? Które miejsca zmieniły się na lepsze najbardziej, a gdzie nadal jest dużo do zrobienia? Czy uchwała spełniła Wasze oczekiwania? A jeśli nie, co należałoby zmienić? Możecie wskazać konkretne ulice, skrzyżowania, budynki i osiedla. Możecie odwołać się do własnych obserwacji albo przesłać zdjęcia pokazujące, jak dane miejsce wyglądało kiedyś, a jak wygląda obecnie. Interesują nas zarówno przykłady pozytywnych zmian, jak i miejsca, w których efektów wciąż nie widać.

Piszcie: redakcja@gazetaplocka.com.pl.

Nie chodzi o to, żeby wszyscy uznali, że jest lepiej albo gorzej. Nie chodzi również o obronę każdego zapisu uchwały ani o szukanie argumentów za jej krytyką. Chodzi o realną ocenę tego, co wydarzyło się w przestrzeni, z której wszyscy korzystamy.

Napiszcie nam, co zauważyliście. Uchwała krajobrazowa miała zmienić miasto. Po kilku latach to mieszkańcy mogą najlepiej powiedzieć, czy i w jakim stopniu jej się to udało.

Na zdj.: okolice skrzyżowania al. Piłsudskiego, ul. Dworcowej, Otolińskiej – reklam już nie ma, ale… ktoś chyba zapomniał o nośnikach

Udostępnij artykuł: