Piszą o płockiej katedrze. Jedni przypominają, że ma dziś urodziny. Drudzy – że jest jedną z pięciu najstarszych w Polsce

Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego przygotował specjalną infografikę. Zbiegło się to w czasie z 882. rocznicą poświęcenia naszej bazyliki.

Z jego opracowania wynika, że „za najstarszą katedrę w Polsce uznaje się archikatedrę poznańską, której początki sięgają 968 roku. Niewiele później powstała pierwsza świątynia katedralna w Gnieźnie, a około 1000 roku wraz z organizacją nowych biskupstw pojawiły się katedry w Krakowie i we Wrocławiu. W 1075 roku utworzono biskupstwo płockie”.

Autorzy opracowania zastrzegają, że podawane daty odnoszą się do początków katedr lub pierwszych świątyń biskupich, a nie do obecnego wyglądu budynków. Dzisiejsze katedry były przez stulecia przebudowywane, niszczone i odbudowywane.

Z kolei mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków w dzisiejszym wpisie w social mediach uszczegóławia, że to właśnie 8 listopada odbyła się tak konsekracja (1144 r.), jak i rekonsekracja (1903) naszej katedry. Jego służby charakteryzują i opisują ją tak:

„Bazylika Katedralna Wniebowzięcia NMP w Płocku, jedna z pięciu najstarszych katedr w Polsce, stoi na Wzgórzu Tumskim 60 m nad Wisłą. To miejsce pochówku władców Polski, a jej dzieje są niezwykle burzliwe. Pierwszą murowaną katedrę wzniesiono niedługo po ustanowieniu biskupstwa płockiego w 1075 r., za panowania Władysława Hermana, który został w niej pochowany w 1102 r. Około 1127 r. zniszczyli ją Pomorzanie. Po tym najeździe biskup Aleksander z Malonne zbudował nową, romańską świątynię ze starannie opracowanych ciosów granitowych: trójnawową bazylikę z transeptem i dwiema wieżami. Konsekrowano ją 8 listopada 1144 r.

Kolejne stulecia przyniosły pożary i zniszczenia. Po pożarze w 1531 r. bp Andrzej Krzycki wzniósł nową, renesansową bazylikę z kopułą według projektu Bernardinusa de Gianotisa, z wykorzystaniem granitowych ciosów dawnej katedry.

W 1900 r. okazało się, że stan świątyni jest fatalny, a pęknięcia sięgają fundamentów. Przebudowę powierzono Stefanowi Szyllerowi, który odtworzył wygląd renesansowej katedry. Wypalono milion sztuk nowej cegły, wzniesiono nową kopułę z kamienną latarnią, a w szczycie fasady Zygmunt Langman umieścił cztery tablice herbowe zasłużonych biskupów. 8 listopada 1903 r., po trzech latach prac, bp Jerzy Szembek dokonał rekonsekracji. W latach 1904–1916 powstała polichromia Władysława Drapiewskiego, a w 1910 r. papież Pius X nadał świątyni tytuł bazyliki mniejszej”.

Fot. MWKZ

Udostępnij artykuł: