800 201 801 – zapamiętaj ten numer, zapoznaj się z formami pomocy, porozmawiaj z psychologiem, terapeutą zajęciowym, a nawet prawnikiem

Zgodnie z opublikowanym w ubiegłym roku raportem WHO na zaburzenia neuropoznawcze, w tym chorobę Alzheimera, choruje co najmniej 57 milionów ludzi na świecie. Za ćwierć wieku rozpoznanie usłyszy dwa i pół raza więcej pacjentów na wszystkich kontynentach.

Demencja uznawana jest za pośrednią przyczynę zgonów i jeden z głównych powodów niesamodzielności osób starszych.

Krajowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych to zaledwie pierwszy krok Ministerstwa Zdrowia w budowie struktur opieki środowiskowej, krótkoterminowej i wytchnieniowej nad pacjentami z niepamięcią. W ramach strategii zaplanowano między innymi zwiększanie świadomości społecznej w zakresie higieny mózgu i czynników ryzyka, poprawę dostępu do diagnostyki i zapewnienie wsparcia po postawieniu diagnozy. Od pół roku działa ogólnopolska bezpłatna infolinia „Helpline” dla osób z chorobą Alzheimera i innymi zaburzeniami otępiennymi oraz dla ich rodzin.

Dzwoniąc pod numer 800 201 801, można zapoznać się z formami pomocy w danym regionie, porozmawiać z psychologiem, terapeutą zajęciowym, a nawet prawnikiem.

---

Utrata pamięci, w tym trudności z koncentracją czy dezorientacja, nie zawsze oznaczają chorobę Alzheimera. Na każdą przyczynę, która wywołuje otępienie musimy zatem spojrzeć niezależnie, gdy schorzenia zakładają różne maski i mylą tropy. Poza udarami demencja może być także następstwem: migotania przedsionków, niewydolności serca, cukrzycy typu 2 oraz zaburzeń hormonalnych. U osób obciążonych prawdopodobieństwo zachorowania wzrasta. Podobny skutek może wywołać depresja.

Wbrew obiegowym opiniom czynniki środowiskowe mają większy wpływ na proces starzenia się niż zapis genetyczny. Jeśli chcemy zatem przedłużyć młodość i zmniejszyć ryzyko utraty funkcji poznawczych mózgu warto zadbać o aktywność fizyczną, prawidłową masę ciała, higienę snu, odpowiednie żywienie i relacje międzyludzkie. Karta MIND nazywana „dietą dla rozumu”, składa się z produktów rekomendowanych i nierekomendowanych. Łatwo się domyślić, że zakazane są najbardziej ulubione potrawy: słodycze, tłuste sery, produkty smażone i menu serwowane w fast foodach.

---

Diagnostyką zaburzeń funkcji poznawczych zajmują się neurolodzy, ale wielu chorych w pierwszej kolejności trafia ze swoimi dolegliwościami do lekarzy rodzinnych. Od dekady na polskich uczelniach medycznych odbywają się zajęcia z gerontologii, ale geriatrów jest zaledwie sześciuset w całym kraju, czyli zdecydowanie za mało. Martwe pozostają także zapisy ustawy o szczególnej opiece geriatrycznej, do której od prawie trzech lat nie wydano aktów wykonawczych.

Pomimo intensywnych badań etiologia choroby Alzheimera pozostaje złożona, a jej patogeneza nie jest nadal poznana do końca. Demencja alzheimerowska może rozwijać się nawet przez trzydzieści lat przed pojawieniem się pierwszych objawów klinicznych, co znacznie utrudnia wczesną diagnozę i interwencję terapeutyczną.

---

O naukowych nadziejach na skuteczne leczenie stanów otępiennych spróbuję opowiedzieć w następnym odcinku, wyjaśniając przy okazji, że czasem trzeba wiele zapomnieć, aby pamiętać to, co najważniejsze.

Jarosław Wanecki

Lekarz, były prezes Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku

Fot. Pixabay

Udostępnij artykuł: