W kościele garnizonowym, ewangelickim i synagodze sto lat temu Płocczanie 3 maja świętowali…

… spod katedry do starostwa defilowali, a dziennikarze wszystko ze szczegółami opisywali.

„Stutygodnik Płocki” nr 18, 30 kwietnia – 6 maja 1926 r.

Życie społeczne

• Obawy o roboty na boisku płockim (1 V)

„Dochodzą nas niepokojące wieści, że Zarządowi Koła Wych. Fizycznego zaczynają się wyczerpywać zasoby pieniężne. Społeczeństwo, a zwłaszcza instytucje nasze winne pomóc K. W. F. Inaczej roboty na boisku mogą ulec przerwie”.

• Dzień 1 maja (4 V)

„[…] w Płocku upłynął spokojnie. Sklepy były otwarte, przeważna część zakładów przemysłowych w ruchu. Wszędzie było znać najdalej idące środki zapobiegawcze, zarządzone przez Starostwo i policję, co z wdzięcznością podnosimy”.

Ile za masło, co grają w kinie, a co wpadło do kroniki kryminalnej. „Stutygodnik Płocki” – historia miasta pisana… małą literą. Zaczynamy

• Obchód święta narodowego w Płocku (4 V)

„Dzień 3-ci maja minął przy stosunkowo bardzo chłodnej pogodzie i dużem zachmurzeniu. Spacerujące po ulicach miasta tłumy z obawą spoglądały w niebiosa czy nie spadnie ulewa. Miasto całe pięknie przystroiło się flagami narodowemi, a niektóre instytucje państwowe zwracały uwagę swą estetyczną i pracowitą dekoracją. Na ulicach miasta sprzedawano znaczek na »Dar Narodowy« dla Macierzy Szkolnej.

W Bazylice Katedralnej. Już od wczesnego ranka zaczęły napływać do Bazyliki Katedralnej tłumy wiernych i delegacje stowarzyszeń oraz instytucyj społecznych i szkół ze sztandarami, a w prezbiterjum zgromadzili się, oprócz duchowieństwa, przedstawiciele władz, urzędów i instytucji. […] O godz. 9 m. 30 punktualnie J. E. ks. Biskup Płocki Antoni Juljan Nowowiejski w asyście ks. prałata L. Wilkońskiego i kan. Fr. Klimkiewicza rozpoczął uroczystą Mszę św. pontyfikalną. Pienia religijne wykonał chór katedralny pod batutą p. St. Detrycha, a solowe parotaktowe ustępy odśpiewał P. Świecki swym pięknym barytonem […].

Defilada. Po tej uroczystości w katedrze, której zakończenie zbiegło się z końcem nabożeństwa dla żołnierzy w kościele garnizonowym, reprezentanci władz i instytucyj udali się przed Starostwo Płockie, gdzie wobec nich bryg. puł. M. Koiszewski w otoczeniu puł. Batorego i puł. Lecewicza odebrał defiladę garnizonu płockiego i płockich drużyn przysposobienia wojskowego […].

W Synagodze. O godz. 10 m. 15 przybyły do synagogi dzieci wszystkich szkół i tłumy wyznawców. Na czele znaleźli się członkowie gminy wyznaniowej z prezesem p. Józefem Rogozikiem. Ceremonjał rozpoczęło przemówienie miejscowego podrabina o znaczeniu Konstytucji 3 go Maja, poczem odprawiono nabożeństwo, w czasie którego odczytano uroczystą modlitwę za Prezydenta Państwa Stanisława Wojciechowskiego. Na zakończenie przemówił jeden z nauczycieli, nawiązując do słów A. Mickiewicza o Jankielu, oraz do słów Pisma wykazywał, że główną dyrektywą przy usiłowaniach wszystkich obywateli powinien być wzgląd na dobropaństwa […]”.

Na zdjęciu na górze strony: obchody rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja w 1916 r. To fotografia ze zbiorów Muzeum Mazowieckiego w Płocku. Pisze muzeum: „[…] trwała wojna, legioniści Piłsudskiego bili się o Polskę, a Płock znajdował się pod niemiecką okupacją. I to właśnie okupant wydał zgodę na pierwsze obchody narodowe […]. Pochód szedł z Rynku, ul. Grodzką, Tumską, Kolegialną i Dominikańską (dziś 1 Maja) i Warszawską (dziś Kościuszki) i skierował się ku katedrze, gdzie na zakończenie obchodów odbyło się uroczyste nabożeństwo”.

• Otwarcie przystani (4 V)

„W dn. 2 maja nastąpiło uroczyste otwarcie przystani na Wiśle i rozpoczęcie tem samem sezonu wioślarskiego. […] Po nabożeństwie, z orkiestrą na czele, w towarzystwie zaproszonych gości, wioślarze udali się na przystań. Podczas aktu otwarcia śpiewał chór wioślarski, poczem przemówił Prezes T-wa Rokitnicki. […] Uroczystość zakończyła się wyjazdem licznych załóg na wodę. Po uroczystości, wioślarze w serdecznym nastroju koleżeńskim spożyli wspólne śniadanie, urozmaicone licznemi toastami i przemówieniami zarówno kolegów, jak i zaproszonych gości”.

Życie gospodarcze

• Ważne dla kupców i przemysłowców (30 IV)

„Płockie Stowarzyszenie Kupców Polskich podleje do wiadomości, że ma legitymacje wstępu na Targi w Poznaniu, uprawniające do zniżki kolejowej. Ktoby zatem z pp. kupców i przemysłowców zechciał udać się na Targi, winien zwrócić się po taką legitymację do Pł. Stow. Kupców Polskich (Kościuszki 6)”.

• Paszporty zwierzęce (5 V)

„Starostwo Płockie komunikuje nam, iż na podstawie zarządzenia P. Starosty Płockiego z dnia 5.I. r. b. i 19.II. r. b. każda sztuka każdego gatunku zwierząt domowych, wyprowadzana poza granicę miejscowości swego pobytu winna być zaopatrywana w przepisowe świadectwa pochodzenia wydawane przez Urzędy Gminne na podstawie zaświadczeń sołtysów. Właściciele zwierząt wyprowadzonych poza granicę stałego miejsca pobytu na jarmarki lub targi i nie posiadający tych świadectw pociągani będą do odpowiedzialności sądowej z art. 138 K. K. za niestosowanie się do obowiązujących rozporządzeń władz”.

Z Rady Miejskiej

• Wolne mandaty (5 V)

„Z powodu zrzeczenia się mandatów przez pp. Prezydenta m. Płocka Michalskiego, Více – prezydenta Olszańskiego i ławników Magistratu Grubowskiego, Kępczyńskiego i Rozencwajga, na zasadzie art. 21 p. 16 Dekretu o Samorządzie Miejskim w dn. 6 maja 1926 r. t. j. w czwartek o godz. 7 wieczorem odbędzie się posiedzenie Rady Miejskiej, w celu dokonania wyborów, spośród kandydatów wzmienionych w art. 43 rzeczonego Dekretu, na stanowiska Prezydenta, Vice – prezydenta i 3 ch ławników”.

Reklama

Ze sportu

• Konkurs pieszy leśników (1 V)

„Zdrowe zasady wychowania fizycznego przenikają w szerokie masy społeczeństwa polskiego. Za przykładem środowisk miejskich podąża prowincja, zwłaszcza gdy znajdzie się odpowiednia inicjatywa i zapał… Dnia 3 maja r. b. miejscowe Koło Zawodowego Związku Leśników Polskich w Łącku urządza dla członków tego koła konkurs pieszy na przestrzeni Płock — Łąck 12 klm. Zaznaczyć wypada, tę trasę zaliczyć należy do trudnych ze względu na teren górzysty okolicy, tem nie mniej — wobec dobrej organizacji konkursu, takowy zapowiada się ciekawie i wróży dobre rezultaty […]”.

Z teatru

• Pożegnalne przedstawienie Teatru Płockiego (30 IV)

„Od soboty, dnia 1 maja zaczyna się szereg pożegnalnych przedstawień naszego teatru. Mamy nadzieję, że publiczność płocka w uznaniu wytężonej pracy tłumnie pospieszy na te ostatnie przedstawienia. A zatem w sobotę koncert i szkic dramatyczny Gabrjeli Zapolskiej »W Dąbrowie Górniczej«. Ceny na to przedstawienie zniżone do połowy. W niedzielę o godz. 4 ej po cenach popularnych świetna komedia włoska Chiarellego »Chimery«, a o godz. 8 m. 30 premjera arcydzieła kontuszowego z powieści H. Sienkiewicza »Pan Wołodyjowski« z np. Kostecką, Wojciechowskim, Wisnowską i Wzorczykowskim w rolach głównych.

W poniedziałek 3 maja o godz. 4 ej pp. na liczne żądania publiczności przypomina nam się słoneczny »Gałganek«, a wiecz. o godz. 8 uroczyste przedstawienie, poprzedzone przemówieniem okolicznościowem i odegraniem hymnu narodowego Pan Wołodyjowski. Wtorek, dnia 4 maja zakończy ten cykl pożegnalnych przestawień. Daną będzie przewesoła komedja Adama Grzymały Siedleckiego p. t. »Sublokatorka« z pp Kostecką, Puchniewską oraz pp. Głogowskim, Stabryłłą i Jaremą w rolach głównych. Jak nas dochodzą wieści pozakulisowe, po drugim akcie tej komedji nastąpi oficjalne pożegnanie się naszych sympatycznych artystów z jeszcze sympatyczniejszą publicznością m. Płocka”.

• Pożegnalne przedstawienie w Teatrze Miejskim (5 V)

„Na pożegnanie, sympatyczny zespół dał »Sublokatorkę«, pyszną komedię o fredrowskiem zacięciu. Już w południe sala była zupełnie wyprzedana, tak że musiano dostawić jeszcze parę dziesiątków krzeseł. Po drugim akcie, gdy kurtyna podniosła się, zgromadzili się wszyscy członkowie zespołu na scenie, poczem do zebranej publiczności przemówił jeden z kierowników p. Gołogowski, dziękując w gorących słowach mieszkańcom Płocka, za poparcie, odczucie i zainteresowanie, jakiem obdarzono zespół; przez cały czas pobytu, ponadto za iście rodzinną, ciepłą atmosferę, jaką darzono artystów. Przemówienie zakończył okrzykiem na cześć mieszkańców Płocka.

[…] W odpowiedzi zabrał głos p. prof. Liszewski, wyrażając w imieniu Płocka żal z powodu odjazdu miłej i sympatycznej drużyny i dziękując zespołowi za skarby wrażeń artystycznych, któremi tak hojnie mieszkańcy byli obdarzani. W końcu wyraził nadzieję ponownego zobaczenia we wrześniu.

Wśród niemilknących oklasków zabrał głos p. rad. Mayzner, który wyraził wysoki szacunek artystów za ich postawę obywatelską i pełne godności zachowanie się w czasie pobytu w Płocku. Na zakończenie wzniósł okrzyk na cześć odjeżdżającej drużyny. Cały zespół został obsypany kwiatami i bukietami. Wśród serdecznego nastroju zakończyło się przedstawienie. Odjeżdżającemu zespołowi ślemy na drogę życzenia »Szczęść Boże« i do zobaczenia się”.

Z kina

Michał Kacprzak

Harcerz, historyk z Małachowianki

Pisownia oryginalna

Udostępnij artykuł: