Nienależyta staranność, nieodpowiednie warunki, brak zasad etyki zawodowej… Na co najczęściej narzekają pacjenci?

Katalog praw pacjenta określa ustawa. Myślę, że niewiele osób zna normy z 2008 roku, regulujące procedury zgłaszania skarg na nieprawidłowości podczas świadczenia usług medycznych. Mimo to liczba stwierdzanych naruszeń rośnie z roku na rok.

W 2023 roku do Rzecznika Praw Pacjenta skierowano prawie 100 tysięcy sygnałów zawierających zapytania, wnioski i doniesienia, z których połowa dotyczyła dostępności do porad i badań gwarantowanych przez państwo. W dalszej kolejności skarżący podnosili zarzuty braku pełnej informacji o swoim zdrowiu i metodach diagnostycznych oraz ograniczonego prawa do pomocy z zakresu zdrowia psychicznego.

Tylko w 2,5 proc. przypadków skierowanych do dalszej analizy stwierdzono naruszenia w sprawach indywidualnych. Odsetek wydaje się niewielki, ale systematycznie wzrasta, mimo że liczba sygnalistów (tracących prawdopodobnie wiarę w tego typu interwencje) drastycznie spada. Ostatnio aż o jedną piątą.
Na co konkretnie narzekają pacjenci?

---

Najczęściej na udzielanie porad z nienależytą starannością, w nieodpowiednich warunkach albo bez zachowania zasad etyki zawodowej. Zdecydowana większość skarg dotyczyła opieki szpitalnej, w tym udostępnienia dokumentacji i niedostatecznego informowania o stanie zdrowia chorego osób upoważnionych.

Rośnie także liczba decyzji Rzecznika uznających naruszenie zbiorowych praw pacjentów w podmiotach leczniczych. Mamy w tym wypadku do czynienia z pokłosiem – nagłośnionej przez media i jednoznacznie potępionej przez Radę Ekspertów Naczelnej Rady Lekarskiej – sprawy przewlekłych i niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną kuracji antybiotykowych w leczeniu boreliozy. Innym problemem jest brak możliwości kontaktu z rejestracją placówki i nadmiernymi ograniczeniami odwiedzin w oddziałach szpitalnych.

Eksperci analizujący wykresy corocznego raportu Rzecznika Praw Pacjenta od lat powtarzają te same uwagi i zalecenia. Wiele problemów powstaje w wyniku braku komunikacji i szczerej rozmowy lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej czy fizjoterapeuty z chorym, także na temat ewentualnych zdarzeń niepożądanych lub niepowodzenia terapii. Na podstawie ankiet wiemy, że pacjentów denerwuje ucieczka przed wyjaśnieniem, co się stało.

---

Poprawa relacji znacząco mogłaby wpłynąć nie tylko na wizerunek ochrony zdrowia, ale także zmniejszenie liczby spraw wnoszonych do sądów. To postulat do obu stron. Nie wszystko można zrzucić na niewydolność systemu, brak czasu, niedostatki finansowe i kadrowe, ale może przyszła już pora, po raz kolejny i wreszcie skuteczny, pomyśleć o niedogodnościach, które wciąż łamią prawa pacjenta.

Jarosław Wanecki

lekarz, były prezes Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku

Udostępnij artykuł: