Krzyż zawsze wzbudzał kontrowersje: Grecy widzieli w nim podłe barbarzyństwo, Rzymianie – haniebną śmierć niewolnika…

… wierzący Żyd widział w krzyżu znak przekleństwa od Boga. Chrześcijanie czczą krzyż jako znak odkupieńczej miłości Boga, gdyż śmierć Chrystusa była przede wszystkim oddaniem życia z miłości do Ojca i do każdego człowieka.

Dziś, w niedzielę, Kościół obchodzi święto Podwyższenia Krzyża Świętego.

Krzyż, rozumiany skądinąd jako szczyt ludzkiego cierpienia, odsłania Boży paradoks: znak pogardy stał się znakiem zwycięstwa. Świat taki jaki jest, z jaskrawo występującym w nim złem, cierpieniem i śmiercią, może być przemieniony tylko przez przyjęcie krzyża. Wzniesiony w Jerozolimie i umieszczony w centrum chrześcijańskiego życia objawia, że Bóg w swoim Synu jest darem z samego siebie. Określamy ten dar mianem „miłości szalonej”. Jest ona od zawsze cechą Chrystusa, całkowitym oddaniem się bliźniemu. Bóg jest życiem. Przez absurd śmierci daje ludziom swoje wieczne trwanie. To jest podstawowe przesłanie Ewangelii. Misją Jezusa jest ocalać życie. Krzyż jest najpełniejszym znakiem spełnienia tej misji.

W obiegowym rozumieniu chrześcijan krzyż związany jest ściśle z Wielkim Piątkiem, w którym to dniu rozważa się mękę i śmierć Chrystusa, choć czytana wówczas Ewangelia według św. Jana, podkreśla królewską godność Zbawiciela. Jezus ukrzyżowany jest znakiem przemieniającej świat miłości.

Tradycja liturgiczna, celebrowała w tym dniu Podwyższenie Świętego Krzyża, Krzyż Chwalebny. Stało się tak zwłaszcza od 14 września 335 r. gdy cesarz Konstantyn i św. Helena pobudowali Bazylikę Zmartwychwstania (w języku greckim Anastasis) na Golgocie, w pobliżu Bazyliki Grobu Pańskiego. Święto Podwyższenia Świętego Krzyża stało się bardzo szybko popularne na Wschodzie. W Kościele Zachodnim obchodzono je już w V wieku. Hymn na ten dzień: „Vexilla regis prodeunt”, skomponował w 568 r. Wenancjusz Fortunatus, późniejszy biskup Tours. Śpiewano go już tegoż samego roku podczas procesji prowadzonej przez ówczesnego biskupa miasta św. Grzegorza.  

Liturgia Godzin ,czyli modlitwa Kościoła, przewiduje w dniu 14 września odmówienie (odśpiewanie) w Nieszporach hymnu ku czci Krzyża: „Sztandary Króla się wznoszą / Już krzyż chwalebny jaśnieje / Na którym Stwórca człowieka / W człowieczym ciele zawisnął. (…) Wspaniałe drzewo ozdobne / Purpurą krwi Chrystusowej / Wybrane, aby na sobie / Unosić ciało najświętsze”. W takich słowach hymn wysławia (wywyższa) Chwalebny Krzyż Chrystusa zgodnie z charakterem tego wrześniowego święta, poświęconego czci najcenniejszej relikwii chrześcijaństwa.

Ks. Andrzej Rojewski

Wieloletni wykładowca liturgiki w Wyższym Seminarium Duchownym w Płocku, obecnie kapelan Domu Seniora Leonianum.

Fot. Freepik

Udostępnij artykuł: