Obywatele Płocka, możemy uratować kolejne zabytkowe nagrobki i ocalić od zapomnienia zasłużonych Płocczan. Trzy dni potrwa tegoroczna kwesta na czterech cmentarzach

Dzięki hojności Płocczan, za zebrane w tym roku pieniądze, Stowarzyszenie „Starówka Płocka” będzie chciało odnowić trzy groby, w tym jeden na cmentarzu ewangelickim.

Czas mija bardzo szybko – ledwie co kwesta „Ratujmy Płockie Powązki” świętowała swoje ćwierćwiecze, a już zaczynamy jej 27. edycję.

Te groby chcemy odnowić

Za pieniądze z tegorocznej kwesty „Starówka Płocka” chce odrestaurować:

GRÓB KAZIMIERZA MAYZNERA – na cmentarzu przy Al. Kobylińskiego (za kaplicą, na końcu jednej z rozchodzących się promieniście w prawo alejek). – Dokładny zakres prac będzie znany po specjalistycznych oględzinach, ale na pierwszy rzut oka pomnik wygląda całkiem nieźle, na pewno trzeba zrobić nowy fundament, uporządkować pole grobowe, wybrukować pobliski teren, wszystko wyczyścić – zapowiada prezes Stowarzyszenia „Starówka Płocka” Jerzy Skarżyński. – Odnawiając nagrobek i po raz kolejny przywracając pamięć o zmarłym, włączamy się w obchodzony właśnie w Płocku Rok Kazimierza Mayznera i wiele wspaniałych związanych z nim społecznych inicjatyw.

Kazimierz Mayzner (1883-1951) urodził się w Warszawie, z Płockiem związał się w 1917 r. Z uzasadnienia projektu uchwały rady miasta ustanawiającej Rok Kazimierza Mayznera: „Realizował się jako prawnik, samorządowiec, literat i społecznik. W 1921 r. uzyskał wpis na listę adwokatów Rady Adwokackiej w Warszawie z siedzibą w Płocku.

Po II wojnie światowej, którą przeżył jako jeniec oflagu w Murnau, Kazimierz Mayzner niezwłocznie przybył do Płocka i ponownie podjął pracę adwokata. Zmarł w Płocku w 1951 r.”.

---

GRÓB RODZINY NIEMIROWSKICH na cmentarzu zabytkowym przy Al. Kobylińskiego. – To pokaźny grobowiec niedaleko głównego wejścia. Największy problem jest z zarwanym dachem, woda dostaje się do środka i niszczy wnętrze. Trzeba tam wykonać izolację przeciwwilgociową i zabezpieczyć obiekt przed dalszym niszczeniem – mówi Jerzy Skarżyński.

Niemirowscy należeli do grona płockich rodzin, których historia łączyła pracę zawodową, zainteresowania naukowe i działalność publiczną. Szczególnie zapisały się w niej dwie postaci: Adam i jego syn Adam Aleksander.

Adam Niemirowski senior był pedagogiem, uczył matematyki i geometrii, należał do Towarzystwa Naukowego Płockiego. Zgromadził bibliotekę liczącą około 12 tys. cennych woluminów z zakresu matematyki, historii, prawa i literatury. Zbierał również ryciny, medale, czasopisma, druki związane z Płockiem. Zainteresowania te przekazał synowi Adamowi Aleksandrowi.

Ten urodził się w Płocku w 1841 r. W „Nowej Panoramie Literatury Polskiej” pisze o nim Bartłomiej Kuczkowski – z opracowania wynika, że Adam Aleksander kształcił się w miejscowym gimnazjum, następnie studiował prawo na uniwersytecie w Petersburgu oraz w Szkole Głównej Warszawskiej. Pracował w warszawskim sądownictwie, jednak z powodu rusyfikacji instytucji prawnych nie zrealizował planów kariery notariusza lub adwokata. Mimo to należał do grona ważniejszych polskich badaczy historii notariatu. Z czasem rozwinął działalność naukową, dziennikarską i publicystyczną. Współpracował m.in. z „Kłosami”, „Kurierem Warszawskim”, „Tygodnikiem Ilustrowanym” i „Gazetą Polską”. Zajmował się tematyką społeczną, historyczną i literacką, pisał biogramy zasłużonych postaci. Pod koniec ubiegłego wieku zamieszkał w okolicach Raciąża, zaangażował się w działania na rzecz wprowadzenia języka polskiego do administracji gminnej. W 1905 r. został za to aresztowany i spędził kilka miesięcy w więzieniu. Podczas I wojny światowej majątek spłonął. Niemirowski przeniósł się do Płocka, gdzie zmarł w 1921 r.

Niemirowscy mieszkali w kamienicy na Starym Rynku 8. Z rodziną związany był Andrzej Karszowiecki, malarz, właściciel Hotelu Berlińskiego (dziś Dom Darmstadt). Jego córką była Elżbieta, matka Adama Aleksandra.

---

GRÓB ALEKSANDRA JERZEGO ALBRECHTA – na cmentarzu ewangelickim przy ul. Kazimierza Wielkiego. – Łatwo go znaleźć, to prosty nagrobek przy głównej alejce, niedaleko miejsc spoczynku pastora Roberta Gundlacha i Sztromajera, pierwszego przewodniczącego rady miasta [ich groby zostały już odnowione w ramach kwesty] – instruuje Jerzy Skarzyński.

Aleksander Georg (Jerzy) Albrecht (1899-1932) – były prezydent Płocka. Urodził się 1 listopada 1899 r. w ewangelickiej rodzinie w Żyrardowie. Piszą o nim Grzegorz Gołębiewski i Michał Sokolnicki: „O służbie wojskowej A. Albrechta wiadomo bardzo niewiele, ponieważ nie zachowała się jego teczka personalna w Centralnym Archiwum Wojskowym. Pod koniec I wojny światowej należał do żyrardowskiej organizacji Polskiej Partii Socjalistycznej, z ramienia której był członkiem władz Rady Robotniczej w Żyrardowie od listopada 1918 r., co najmniej do stycznia 1919 r. Z krótkiej notki biograficznej w płockiej prasie oraz wywiadu z nim wiadomo, że brał udział w I powstaniu śląskim, do Wojska Polskiego wstąpił jako ochotnik i służył w Sztabie Generalnym. Kilka miesięcy spędził na froncie, prawdopodobnie w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie pracował jako urzędnik Ministerstwa Spraw Wojskowych, aby potem poświęcić się pracy w samorządzie. Służbę wojskową zakończył w stopniu podporucznika.

Zmarł niespodziewanie 23 grudnia 1932 r., został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Płocku. Stał na czele władz miasta w trudnym okresie początków wielkiego kryzysu gospodarczego. Oprócz problemów finansowych przyszło mu zmagać się na forum samorządu z ostrą walką polityczną toczoną między większością Rady Miejskiej i opozycją”.

Wspólnie odnowiliśmy grób wyjątkowego młodego Płocczanina

W ub.r. darczyńcy wrzucili do kwestarskich puszek 61 800 zł 9 gr.

61 025 zł i 12 gr wrzuciliście do kwestarskich puszek. „Ta akcja nie ma na celu odnowienia mogił, tylko lans lokalnych kacyków polityki”. Naprawdę?

To właśnie za te pieniądze odnowiony został grób rodziny Kamińskich, m.in. Józefa, żołnierza 201. Pułku Szwoleżerów (wstąpił do niego zaraz po maturze). Poległ podczas jesiennej ofensywy wojsk polskich na Wołyniu w trakcie wojny polsko-bolszewickiej. Jego ciało sprowadził do Płocka kolega ze szkoły Tadeusz Gorczyński. – Grób jest na cmentarzu przy Kobylińskiego, z kaplicą. Jest w bardzo złym stanie, trzeba go będzie rozebrać do fundamentu i odbudować praktycznie od podstaw. Ratując mogiłę Józefa, absolwenta Jagiellonki, chcemy upamiętnić wszystkich młodych płocczan, którzy poszli na wojnę z bolszewikami, dla Polski zaryzykowali życie – zapowiadała „Starówka Płocka” i tak zrobiła. Dziś można już oglądać efekt renowacji na cmentarzu przy Kobylińskiego, za kaplicą.

Na grobie jest napis:

„Pamięci Józefa Kamińskiego, Kazimierza Serafińskiego, Tadeusza Gorczyńskiego i innych, którzy oddali życie walcząc o niepodległość Polski w wojnie z bolszewicką Rosją, a także wszystkim tym, którzy wznosili z popiołów wolną Polskę po 123 latach niewoli”.

Poniżej – więcej o dramatycznej historii Józefa Kamińskiego, zobaczycie też zdjęcia – jak rodzinny grób wyglądał przed renowacją:

---

Pierwsza kwesta…

… odbyła się w 2000 r., przyniosła blisko 17 tys. zł. Do tej pory dzięki wsparciu Płocczan udało się odnowić 58 grobów, tablic nagrobnych.

Powspominajmy – tak było rok temu…

„Ratujmy Płockie Powązki”. Trwa drugi dzień kwesty. W sobotę płocczanie i nie tylko ofiarowali ponad 43,5 tys. zł [FOTO, WIDEO]

---

Ratujmy Płockie Powązki. Ostatnia kwestarska puszka rozliczona – uczniowie nie zawiedli. Jest już znana ostateczna kwota zbiórki

… a tak w 2024 r.:

„Ratujmy Płockie Powązki”. Kwestujemy! To już 25., jubileuszowa odsłona jednej z najpiękniejszych płockich akcji

Udostępnij artykuł: