Nie kęs ciastka albo łyk napoju. Nie usmażony na smalcu kotlet czy złocista frytka. Nie migotliwy smartfon. Naszym problemem jest brak umiaru

Błędne koło apetytu, rosnącego w miarę jedzenia, pozwoliło Polakom, od przedszkolaka do seniora, osiągnąć światowy rekord przyrostu masy ciała. Zastanówmy się: gdzie leży sekret zdrowia?

Dużo mówimy o profilaktyce. Gdziekolwiek nie przyłożyć ucha, martwimy się o zdrowie najbliższych, ale często tylko pozorujemy działania zaradcze. Wzajemne oszukiwanie jest wielopoziomowe. Nie ze złej woli, ale z braku umiejętności przekazywania kanonu zasad, które zgodnie z dowiedzionymi naukowo faktami pozwalają żyć dłużej i w lepszej kondycji.

Dbanie o dobrostan ciała i ducha nie jest proste. Komunikaty zewnętrzne bombardują mózg pokusami i jednocześnie usprawiedliwieniami. Na tym tle kampanie wzywające do badań prewencyjnych, kontroli parametrów laboratoryjnych, diet, większej aktywności ruchowej i odstawienia ekranów i używek, wypadają blado. Mimo to, trzeba przyznać, że liczba materiałów pomocniczych: książek, dodatków do kolorowych magazynów, broszur, gazetek, komiksów i ulotek jest coraz większa. Trzeba jeszcze byłoby z nich korzystać.

Tymczasem na hasło „bądź zdrów” marketing cukierników, piwowarów i rzeźników, promuje słodkie chwile, odprężenie z pianką i smak jak za Gierka, a kreowanie rekreacji napotyka na reklamowy kontratak z nowymi modelami telefonów, telewizorów i komputerów. Zachętą staje się jeszcze łatwiejszy dostęp do idealnego świata bez wychodzenia z domu, uprawianie sportu kanapowego z przekąskami i gry w wojnę z czasem straconym, w zamian za budowę relacji. Gdyby jednak ktoś chciał wyjść z wirtualnej sielanki, zawsze może podjechać do okienka rodzinnych restauracji „drive” lub wychylić grzańca na ulicy. Za trzeźwy adwent.

Czy z powyższych słów wynika, że jestem przeciwnikiem tych wszystkich atrakcji życia? Nie zawsze i nie do końca. Nie chce być hipokrytą. Najczęściej w rozmowie z pacjentami zakładam, że produkty legalnie dopuszczone do obrotu, są dla ludzi. Poza papierosami i ryzykownymi używkami, oczywiście. Problemem w wielu przypadkach nie jest kęs ciastka, łyk napoju, kotlet usmażony na smalcu, migotliwy smartfon czy złocista frytka, ale brak umiaru. Błędne koło apetytu, rosnącego w miarę jedzenia, pozwoliło Polakom, od przedszkolaka do seniora, osiągnąć światowy rekord przyrostu masy ciała. Za nim podążają bolące z przeciążeń stawy, przykre objawy gastryczne, nadciśnienie tętnicze i masowe rozpoznawanie insulinooporności. Dzięki temu chytrze zaciera ręce przemysł farmaceutyczny, biegnący z pomocą w rzucaniu palenia i odchudzaniu, suplementując i suflując zdrowie „od jednej tabletki”. Dzięki temu rodzą się teorie spiskowe, prowadząc na manowce „odrobaczania”.

W serii komiksów wydanych przez Ministerstwo Zdrowia w 2023 roku, uczniowie Ogar i Rogal szukają sekretu zdrowia. Jeden czyta książki, a drugi wędruje we śnie przez Fastfoodlandię, ociekającą tłuszczem i energetykami. Wyśniona recepta staje się gotowcem zaliczenia lekcji biologii, ale czy stanie się sposobem na zmianę stylu życia? Odpowiedź jest tylko jedna: nie!

Dobiega końca Rok Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki, ogłoszony przez Senat RP w celu wspólnego poszukiwania sekretu zdrowia i odwrócenia niekorzystnego trendu zachorowań. Tymczasem nie jest tajemnicą, że zahamowanie konsumpcji źle rokuje gospodarce, czyli nie będziemy zdrowsi.

Jarosław Wanecki

Lekarz, były prezes Okręgowej Izby Lekarskiej

Fot. jcomp/Freepik

Udostępnij artykuł: