Płocki skarb zrabowany podczas II wojny światowej wraca do Polski

„Obiekt olbrzymiej wagi, bezcenny dla polskiej kultury i polskiej tożsamości” był przez długie lata w Staatsbibliothek zu Berlin.

Okazją do zwrotu bezcennego zabytku stały się obchody 35. rocznicy podpisania z Niemcami traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy. W środę został przekazany podczas Forum Polsko-Niemieckiego w Berlinie. W uroczystości wzięła udział Marta Cienkowska, minister kultury i dziedzictwa narodowego.

Sześć pergaminowych kart pochodzi z dawnego późnośredniowiecznego kodeksu liturgicznego, na dwóch zachowały się przedwojenne pieczątki biblioteki seminaryjnej w Płocku, jednej z najważniejszych historycznych bibliotek kościelnych w Polsce. Do 1939 roku posiadała niezwykle cenną kolekcję ponad 100 średniowiecznych kodeksów rękopiśmiennych i 422 inkunabułów.

W związku z decyzją o wykorzystaniu budynku seminarium jako kwatery dowództwa władz okupacyjnych, Niemcy podjęli decyzję o wywozie zasobów biblioteki, m.in. cennych rękopisów i inkunabułów. Wszystko wskazuje na to, że przewieziono je do stacji kolejowej w Sierpcu, a następnie koleją do Królewca. Najprawdopodobniej w ten sposób wywieziony został również fragment średniowiecznego rękopisu z zapisem „Gaude Mater Polonia”.

Przed trzema laty w zbiorach Staatsbibliothek zu Berlin rękopis zidentyfikował Paweł Figurski, adiunkt w Zakładzie Muzykologii w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Opisał je jako nieznane dotąd świadectwo tekstu średniowiecznego hymnu „Gaude Mater Polonia”.

W 1978 r. do płockiej biblioteki seminaryjnej wróciła XII-wieczna Biblia płocka (z Uniwersytetu w Getyndze), a w 2015 r. – XII-wieczny Pontyfikał płocki (z Bawarskiej Biblioteki Państwowej) i kilkanaście kart ze średniowiecznego kopiariusza z Płocka (z Biblioteki Uniwersyteckiej w Jenie).

Fot. MKiDN

Udostępnij artykuł: