Mniej księży, kleryków, zakonników. I małżeństw sakramentalnych. Zatrzymał się za to pocovidowy spadek praktyk. Diecezja płocka na tle kraju

Oto najnowsze dane – Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego opublikował rocznik „Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia 2024”.

„Dane w tym roczniku ukazują m.in. dwa trendy przemian Kościoła w Polsce” – piszą autorzy.

Pierwszy – zmniejszanie się szeregów Kościoła instytucjonalnego, czyli liczby księży, zakonników, zakonnic. „W latach 2018–2024 liczba księży inkardynowanych [w całej Polsce] zmniejszyła się o 6,4 proc., a posługujących duszpastersko w parafiach o 11,7 proc. Z kolei liczba alumnów diecezjalnych w porównaniu do ostatniego roku zmniejszyła się o 5,3 proc., ale od 2018 już o ponad 50 proc. W tym czasie (od 2018 roku) liczba sióstr w zgromadzeniach czynnych zmniejszyła się o ponad 2 000”.

Drugi trend dotyczy wiernych – „stabilizują się statystyki dotyczące praktyk religijnych”, niemal we wszystkich diecezjach w ostatnich pocovidowych latach rosną wskaźniki dominicantes i communicantes. „Można zauważyć, że spadek praktyk wywołanych ograniczeniami epidemicznymi zatrzymał się”.  

W Polsce jest ponad 40 diecezji, w porównaniu z 2018 r. w całym kraju liczba inkardynowanych, czyli przypisanych do nich księży zmalała o 6,4 proc. W diecezji płockiej odsetek ten wyniósł minus 10,7 proc. (w 2018 r. było tu 610, a w 2024 – 545 księży), jeszcze większy spadek był tylko w dwóch innych:

• łomżyńskiej – minus 12,9 proc.,
• zielonogórsko-gorzowskiej – minus 11 proc.,

Księży przybyło jedynie w diecezji warszawskiej (plus 6,3 proc.), ich liczba nie zmieniła się tylko w bydgoskiej.

O połowę w latach 2018-2024 zmniejszyła się w kraju liczba kleryków…

… najbardziej, o 90,5 proc.(!) w diecezji gliwickiej – spadek z 42 do 4 alumnów. Wskaźnik dla diecezji płockiej to minus 62,9 proc. (35/13) i miejsce w drugiej połowie – tej z większym spadkiem – ogólnopolskiego zestawienia.

---

Sakramenty…

… w diecezji płockiej:

Sakrament	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Chrzest	8 997	7 534	7 838	7 387	6 649	6 198
I Komunia św.	5 174	7 887	8 460	8 560	8 151	8 120
Bierzmowanie	7 246	4 095	7 121	6 968	9 295	7 087
Małzeństwo	3 502	2 533	3 029	2 660	2 530	2 234

… i w całym kraju:

… i krótki komentarz autorów raportu:

„W 2024 roku sakrament Chrztu św. udzielono 247,2 tys. osobom, czyli o 7,5 p. proc. mniej niż w roku poprzednim. Do I Komunii św. przystąpiło prawie 320 tys. osób (spadek o 1,5 p. proc.). W przypadku sakramentu bierzmowania przyjęło go blisko 213 tys. osób (spadek o  27,6 p. proc.). Sakrament małżeństwa został udzielony 68,3 tys. parom (spadek o 11,6 p. proc.). Liczby dotyczące sakramentów ilustrują trend demograficzny i przemiany kulturowe polskiego społeczeństwa – zmiany wyznawanych wartości. Na poziomie sakramentów zauważalne są przemiany demograficzne i kulturowe. Spadki liczby chrztów i ślubów związane są bowiem ze zmianami demograficznymi (spadek liczby urodzeń), natomiast spadek liczby zawieranych sakramentalnych małżeństw jest skutkiem zmian kulturowych”.

Dominicantes…

… to odsetek wiernych uczestniczących w niedzielnej mszy św. Najniższy jest w północno-zachodniej Polsce, czyli w diecezjach koszalińsko-kołobrzeskiej (17,53 proc.) i szczecińsko-kamieńskiej (17,59 proc.). Najwyższy – na przeciwległym krańcu kraju – w diecezjach tarnowskiej (62,34 proc.), rzeszowskiej (52,44 proc.) i przemyskiej (50,03 proc.). Płocka plasuje się między trzecia a czwartą dziesiątką (24,58 proc.).

Communicantes…

… ten wskaźnik pokazuje, ilu spośród wiernych przystępuje do komunii św. Sytuacja się powtarza: niski jest w diecezji szczecińsko-kamieńskiej (8,85 proc.) i koszalińsko-kołobrzeskiej (8,98 proc.), ale – to nowość – najniższy w sosnowieckiej – 8,65 proc. Barierę 20 proc. przekraczają diecezje tarnowska (26,17 proc.), zamojsko-lubaczowska (21,76 proc.), białostocka (21,15 proc.) i drohiczyńska (20,68 proc.). Płocka jest 12. od końca (11,52 proc.).

Dominicantes i communicantes w całym kraju

–	1980	1990	2000	2010	2019	2024
Dominicantes	51	50,3	47,5	41	36,9	29,57
Communicantes	7,8	10,7	19,4	16,4	16,7	14,64

Communicantes względny…

… to „statystyczny wskaźnik informujący o procencie osób przyjmujących komunię św. w trakcie niedzielnych mszy św. względem liczby osób obecnych na mszy św.”. Średnia krajowa wynosi tu 49,51 proc. Najwyższy odsetek jest w diecezji ełckiej – 58,64 proc. W płockiej – 46,85 proc. (wzrósł w porównaniu z 2023 r.), co daje 10. miejsce w kraju.

A czy wiecie, że…

… pod względem procentowego udziału kobiet i mężczyzn w mszach średnia krajowa to 59,09 do 40,91proc. – na korzyść pań? Największa różnica jest pod tym względem w diecezji warmińskiej (64,39 do 35,61 proc.), najniższa w tarnowskiej (55,69 do 44,31 proc.) i sąsiednich. W płockiej – 61,11 do 38,89 proc.

Na zdj.: konferencja prasowa połączona z prezentacją nowego rocznika statystycznego Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego SAC; Warszawa, 16 grudnia 2025 r. Fot. Biuro Prasowe Konferencji Episkopatu Polski

Udostępnij artykuł: