Blade dzieci. Od pewnego czasu, może nawet w całym okresie postpandemicznym, mam poczucie częstszego rozpoznawania anemii

Dzieci, dorastające dziewczęta oraz wiele pań z rozpoznaną niedokrwistością wymaga w związku z tym stałego monitorowania morfologii i ferrytyny. Problem w mniejszym stopniu dotyczy chłopców i panów albo, jak to bywa z płcią męską, rzadziej poddają się oni diagnostyce laboratoryjnej.

Przed wydaniem skierowania na badania krwi wsłuchuję się w zgłaszane objawy, wśród których dominują zmęczenie, senność, bóle głowy, a u młodszych także zaburzenia koncentracji i uwagi, co przekłada się na trudności szkolne. Dopytuję wówczas o szybkie bicie serca, kondycję na wuefie, uczucie duszności, omdlenia, zwroty głowy oraz wypadające nadmiernie włosy. Bladość i suchość skóry potwierdzają wstępne przypuszczenie, że brak energii podczas nauki i pracy wymaga jednak interwencji.

---

Anemia z niedoboru żelaza jest najczęstszą przyczyną niedokrwistości w wieku dziecięcym i rozwija się wskutek zbyt małej ilości żelaza w organizmie, co upośledza syntezę hemu, prowadząc do powstawania mniejszych krwinek czerwonych, które zawierają w związku z tym mniej hemoglobiny.

Zahamowanie syntezy hemoglobiny, ale także mioglobiny znajdującej się w mięśniach, niekorzystnie wpływa na rozwój dziecka oraz może upośledzać funkcję układu immunologicznego, regulację temperatury ciała i niepokojące zaburzenia nastroju i zachowania. Objawami alarmowymi są sporadycznie występujące, przez co wymagające jeszcze wnikliwszej analizy: chudnięcie, skoki temperatury, obrzęki, biegunki, powiększone węzły chłonne czy wybroczyny na skórze.

Główne przyczyny niedoboru żelaza u dzieci i młodzieży, ale także w wieku dorosłym, dzielimy na trzy kategorie, które należy odrębnie rozważyć. Dlatego pierwsze pytanie dotyczy niedostatecznej ilości żelaza dostarczonego w pokarmie, zaburzeń wchłaniania lub, w przypadku wcześniaków, bliźniaków i noworodków, zbyt małych w stosunku do wieku, niedoboru zapasów z okresu płodowego. Niedostatecznie przyswajanie może być powiązane z nawracającymi biegunkami, czasem celiakią, a nawet wadami anatomicznymi jelit, czy zakażeniem Helicobacter pylori, powodującym zapalenie błony śluzowej żołądka.

---

Drugim czynnikiem ryzyka jest nadmierna utrata żelaza spowodowana ostrym lub przewlekłym krwawieniem różnego pochodzenia, w tym oczywiście w wyniku nieregularnych, przedłużających się i obfitych miesiączek u dziewcząt. Trzecią grupą powodów, które docelowo wymagają suplementacji żelaza jest zwiększone zapotrzebowanie organizmu podczas szybkiego wzrostu wcześniaków, dojrzewających nastolatków i sportowców uprawiających dyscypliny wytrzymałościowe.

Rozpoznanie anemii wymaga podawania preparatów żelaza doustnie, a tylko w sytuacji nieskuteczności takiego postępowania można zastosować, wyłącznie pod ścisłym nadzorem medycznym, wlewy dożylne, z uwagi na ryzyko wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego. Gdy rutynowe kuracje niewiele wnoszą, konieczna staje się wizyta u hematologa.

Jarosław Wanecki

Lekarz, były prezes Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku

Fot. Pixabay

Udostępnij artykuł: